تغییر طعم دهان یکی از علائم شایع است که افراد زیادی با آن مواجه می‌شوند، اما این پدیده می‌تواند فراتر از مشکلات ساده مانند مسواک نزدن یا مصرف غذاهای تند باشد. بر اساس گزارش‌های پزشکی اخیر از سازمان بهداشت جهانی (WHO) و انجمن دندانپزشکی آمریکا، دیس‌گوزیا (تغییر حس چشایی) می‌تواند نشانه‌ای از بیش از ۲۰ بیماری مختلف باشد. این تغییرات شامل طعم فلزی، تلخ، شیرین بیش از حد یا حتی از دست دادن کامل طعم است

بیماری‌های عفونی و ویروسی:
یکی از شناخته‌شده‌ترین علل، عفونت‌های تنفسی مانند کووید-۱۹ است. مطالعات نشان می‌دهد که بیش از ۴۰ درصد بیماران کووید طعم و بوی خود را از دست می‌دهند، که اغلب با طعم تلخ یا فلزی همراه است. سینوزیت مزمن و عفونت‌های سینوسی نیز با انسداد مجاری بینی، طعم دهان را به سمت شور یا ترش تغییر می‌دهند. علاوه بر این، آنفولانزا و سرماخوردگی‌های فصلی می‌توانند به طور موقت چشایی را مختل کنند.

اختلالات متابولیک و هورمونی:
دیابت نوع ۲ یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مرتبط با تغییر طعم است. افزایش قند خون می‌تواند منجر به خشکی دهان و طعم شیرین یا میوه‌ای شود. کمبود ویتامین B12، که در افراد گیاهخوار یا سالمندان رایج است، طعم فلزی ایجاد می‌کند و می‌تواند به کم‌خونی منجر شود. اختلالات تیروئید، مانند کم‌کاری تیروئید، نیز با تغییر حس چشایی همراه است و اغلب با خستگی و افزایش وزن همراه می‌شود.

مشکلات گوارشی و دهانی:
بیماری رفلاکس معده (GERD) با بازگشت اسید به مری، طعم ترش یا تلخ در دهان ایجاد می‌کند. بیماری‌های لثه مانند ژنژیویت یا پریودنتیت، به دلیل عفونت‌های باکتریایی، طعم بد و فلزی به وجود می‌آورند. آلرژی‌های غذایی یا دارویی نیز می‌توانند واکنش‌های حساسیتی ایجاد کنند که طعم دهان را دگرگون می‌سازد.

بیماری‌های جدی‌تر:
در موارد نادر، تغییر طعم می‌تواند نشانه سرطان باشد، به ویژه سرطان سر و گردن یا تومورهای مغزی که اعصاب چشایی را تحت تأثیر قرار می‌دهند. همچنین، بیماری‌های نورولوژیک مانند آلزایمر یا پارکینسون در مراحل اولیه با از دست دادن تدریجی طعم همراه هستند. زنان باردار نیز به دلیل تغییرات هورمونی، طعم فلزی را تجربه می‌کنند، هرچند این موقتی است.

پزشکان توصیه می‌کنند اگر تغییر طعم بیش از دو هفته طول بکشد، حتماً به متخصص گوش و حلق و بینی یا دندانپزشک مراجعه کنید. آزمایش‌های ساده مانند تست قند خون یا بررسی سینوس‌ها می‌تواند علت را مشخص کند. پیشگیری با رژیم غذایی متعادل، بهداشت دهان و دوری از سیگار مؤثر است. این علائم نه تنها کیفیت زندگی را کاهش می‌دهند، بلکه می‌توانند به تشخیص زودهنگام بیماری‌های جدی کمک کنند.